Vertigo ve Baş Dönmesi

Hangi Tansiyon Baş Dönmesi Yapar?

Op. Dr. Fuat Güder
Yazan ve tıbbi olarak gözden geçiren: Op. Dr. Fuat Güder Kulak Burun Boğaz Uzmanı · Son güncelleme: · 5 dk okuma
Bu Yazıda
  1. Primer Hipertansiyon Nedir?
  2. Sekonder Hipertansiyon Nedir?
  3.  Hipertansiyonun Neden Olduğu Hastalıklar Nelerdir?       
  4. Hipertansiyon Risk Faktörleri Nelerdir?
  5. Hipertansiyona Ne İyi Gelir?
  6. Hipertansiyona İyi Gelen Yiyecekler Nelerdir?
  7. Tansiyon Nedir?
  8. İkincil Hipertansiyonun En Sık Görülen Nedenleri Nelerdir?
  9. Hipertansiyon Tanısı Nasıl Konur?
  10. Hipertansiyonda İlaç Tedavisi Nasıl Yapılır? 
  11. Hipertansiyon İlaçlarının Yan Etkisi Var Mı?
  12. Hipertansiyon Hastalarının Yapması Gerekenler Nelerdir?
Hızlı Yanıt

Hem düşük hem yüksek tansiyon baş dönmesi yapabilir. Daha sık görülen, ayağa kalkınca tansiyonun ani düşmesidir; göz kararması ve sersemlik yapar. Yüksek tansiyon çoğu zaman belirti vermez, ancak çok yükseldiğinde baş ağrısı ve baş dönmesi görülebilir. Tansiyon ilaçları da baş dönmesine yol açabilir; ilacı kendi başınıza bırakmayın, hekiminize danışın. Tansiyonunuz normal olduğu hâlde baş dönmesi sürüyorsa iç kulak kaynaklı nedenler de değerlendirilmelidir.

Evde mutfak masasında koldan tansiyon ölçen yaşlı adam
Hem düşük hem yüksek tansiyon baş dönmesine yol açabilir.

Hipertansiyon baş dönmesi yapan bir tansiyon çeşididir. Hipertansiyon tedavisi baş dönmelerinin de geçmesinde etkilidir. Tansiyon yüksekliği olarak bilinen bu tür tansiyonun 140/80 mm Hg değerleri arasında olmasına denir. Toplumda %30 ile %45 arasında görülen bu sorun mutlaka tedavisi gerekli olan bir sağlık sorunudur. Hipertansiyonun Primer ve Sekonder olmak üzere iki çeşidi vardır.

Primer Hipertansiyon Nedir?

Bu tansiyon çeşidinde tansiyona neden olan bir odak noktası yoktur. Yüksek tansiyona neden olan bir hastalık bulunmaz. Sıklıkla rastlanılan bu sorun toplumun %90’ında görülür

Sekonder Hipertansiyon Nedir?

Sekonder hipertansiyona neden olan bir hastalık vardır. %10 oranında görülen bu sorun altta yatan birçok nedene bağlı olarak oluşur.  Sekonder hipertansiyonun da kontrol altında tutulması gerekir.

Baş Dönmesine Neden Olan Hipertansiyon Belirtileri Nelerdir?

Hipertansiyon belirtileri oldukça can sıkıcı ve hayat şartlarını zora sokar niteliktedir. Genellikle 40 yaş üstü bireylerde görülür. Hipertansiyon belirtileri şunlardır:

  • Baş ağrısı
  • Baş dönmesi
  • Kulak çınlaması
  • Halsizlik ve bitkinlik
  • Vücutta ödem
  • Göğüs ağrısı
  • Görme problemleri
  • Çarpıntı
  • Nefes darlığı
  • Sık sık idrara çıkma
  • Bulanık görme
  • Kalp ağrısı
  • Burun kanaması
  • Kalp ritminde bozulma gibi belirtileri ile kendini gösterir. Hipertansiyon zaman içerisinde atardamarda dezenformasyona neden olur. Bununla beraber kalp hastalıkları, beyin hasarı, böbrek sorunları ve göz üzerinde de bozucu bir etki yapar. Bunlarla beraber büyük hastalıklara da yol açabilir.

 Hipertansiyonun Neden Olduğu Hastalıklar Nelerdir?       

Hipertansiyon birçok tehlikeli hastalığa neden olur. Bunlar:

  • Beyin kanaması
  • Kalp krizi
  • İnme
  • Böbrek yetmezliği
  • Körlük
  • Beyin damarlarında tıkanma ve daralma gibi önemli hastalıklara da neden olan bir sorundur.

Bunların yaşanmaması için hipertansiyonun her zaman kontrol altında tutulması gerekir.

Hipertansiyon Risk Faktörleri Nelerdir?

Hipertansiyon risk faktörleri hastalığın meydana gelmesinde ve ilerlemesinde etkilidir. Bu risk faktörleri:

  • Hastanın öyküsü
  • Hastanın aile geçmişi
  • 40 yaş üzeri olmak
  • Aşırı sinir ve stres
  • Diyabet (şeker hastalığı)
  • Aşırı sigara kullanımı
  • Aşırı alkol tüketimi
  • Hamilelik
  • Hareketsiz yaşam ve spor yapılmaması
  • Aşırı tuz tüketimi gibi sorunlar nedeniyle hipertansiyon gelişim gösterir.

Hipertansiyona Ne İyi Gelir?

Hipertansiyon kişide oluştuysa acil bir şekilde tıbbi destek alınmalıdır. İlk kez tıbbi desteğe başvuran hastalar 2 ile 4 hafta arasında doktor kontrolüne gitmelidir. İlaç tedavisine başlayan doktor ilk muayeneden sonra ilaçları veya dozlarını değiştirebilir. Bu bakımdan ilk kontroller hayati önem taşır.

Daha sonra her 6 ayda bir doktor kontrolüne gidilir. Tansiyon hastası olan kişi hayatında birçok değişiklik yapmalıdır. Sosyal yaşantısında ve beslenmesinde değişikliğe gitmeyen hastaların tedavisi başarıya ulaşmaz.

Bu bakımdan doktor tedavisinin yanında evde yapılacak ufak müdahaleler de hastalığın iyileşmesinde büyük önem taşır. Bu müdahalelerin başında sigarayı bırakmak yer alır. Hipertansiyon hastası sigarayı bırakmadığı takdirde sürekli yüksek tansiyona maruz kalır. Diğer bir önemli nokta ise kişinin kilo dengesinin sağlanmasıdır.

Vücut kilo endeksine göre kilo belirli bir seviyede olmalıdır. Yemeklerde tuz kullanımı düşürülmelidir. Tuz kullanımı günlük 6 gramdan fazla olmamalıdır. Kişi düzenli olarak egzersiz yapmalı ve vücudun metabolizmasını korumalıdır.

Hipertansiyona İyi Gelen Yiyecekler Nelerdir?

Beslenme düzeni hipertansiyon üzerinde büyük bir öneme sahiptir. Hasta beslenmesini düzene koyduğu takdirde tansiyonun yükselmesi önlenir. Beslenme bütün vücut mekanizmaları üzerinde etkilidir. Bu bakımdan da tansiyonu düzene koyar. Hipertansiyonda tüketilmesi gereken besinler:

  • Taze ve mevsiminde sıkılmış meyveler
  • Potasyum bakımından zengin ürünler
  • Tuzsuz ayran
  • Nar suyu
  • Greyfurt
  • Sarımsak
  • Kekik
  • Limon suyu içildiğinde tansiyon düzene girer.

Tansiyon Nedir?

Kalp insan vücudunda sürekli olarak çalışır. Bu çalışma esnasında vücudun bütün organlarına temiz kan pompalar. Oksijen bakımından fakir olan kirli kanı da geri alarak vücudun sağlıklı bir şekilde beslenmesini sağlar.

Dolaşım sistemi aracılığıyla kalp bu işlemleri yapar. Kalp kası kasılmasında kalp kapakçıkları açılır ve kan atardamarlardan geçerek bütün damarlara gönderilir. Bu gönderim sırasında basınç oluşur. Oluşan bu basınçta tansiyon olarak adlandırılır. Hipertansiyon tedavisi bu basıncı azaltmaya yönelik olarak yapılır.

İkincil Hipertansiyonun En Sık Görülen Nedenleri Nelerdir?

Sıklıkla görülen ikincil hipertansiyon da oldukça tehlikelidir. Bu bakımdan hastaların dikkat etmesi gereken önemli sorunlardan biridir. Nedenleri nelerdir?

  • Böbrek hastalıkları
  • Böbrek üstü bezi hastalıkları
  • Böbreklerdeki damarların daralmasına bağlı sıvı akışının zor hale gelmesi
  • Doğuştan aort damarının bir kısmının dar olması
  • Uyku apnesi
  • Tiroid bezi hastalıkları
  • Doğum kontrol hapları
  • Soğuk algınlığı ve grip ilaçları
  • Burun tıkanıklığını geçiren ilaçlar
  • Romatizma ilaçları
  • Depresyon için kullanılan bazı ilaçlar ikincil hipertansiyona neden olur.

Hipertansiyon Tanısı Nasıl Konur?

Hipertansiyon tanısı konurken uygun şartlar sağlanmalıdır. Hastaya düzenli ölçümler yapılmalıdır. Her iki koldan ölçüm yapılır. Ancak ölçüm yapılmadan evvel hastanın en az 5 dakika boyunca dinlenmiş olması gerekir. Daha sonra kan basıncının yüksek olduğu koldan ölçüme devam edilir. Ölçümden bir saat önce çay veya kahve içilmemelidir.

Bazı hastalarda normalde tansiyon olmamasına rağmen hastane ortamında ölçüm yapıldığında yüksek bir değer ortaya çıkar. Bunun nedeni hastane ortamıdır. Beyaz önlük hipertansiyonu olarak adlandırılır. Bu durumda tansiyon takipleri tansiyon holter cihazı ile yapılır. Tanı bu cihaz ile konur.

Hipertansiyonda İlaç Tedavisi Nasıl Yapılır? 

Hipertansiyon tedavisi yapılırken yaşam tarzı değişiklikleri tansiyonun düşmesine her zaman etki etmez. Bu tür durumlarda ilaç kullanımı zorunlu hale gelir. Hipertansiyon ilaçları vücut mekanizmalarını kullanarak tansiyonun düşmesini sağlar. Doktor tarafından verilen Bu ilaçlar hastanın sağlık durumuna göre belirlenir.  Hastanın:

  • Yaşı
  • Cinsiyeti
  • Yüksek tansiyon nedeni
  • Tansiyon değerleri

Hastanın diğer hastalıkları da göz önünde bulundurularak ilaç tedavisi yapılır.

Hipertansiyon İlaçlarının Yan Etkisi Var Mı?

Hipertansiyon ilaçları düzenli olarak her gün kullanılmalıdır. Doktor önermediği sürece bu ilaçlar kesinlikle bırakılmamalıdır. Diğer birçok ilaç gibi hipertansiyon ilaçlarının da yan etkileri vardır. Ancak bu yan etkiler her hastada görülmez. Bir ilaç grubunda yan etki yaşandığında diğer ilaç grubu kullanılmalıdır.

Ya da ilacın dozu hastaya yüksek geldiğinde hekim tarafından yeni bir doz düzenlenmesi yapılmalıdır. İlaçlarda yan etki görüldüğünde acil olarak doktora gidilmelidir. Ancak hasta kendi başına ilaçları bırakmamalı veya dozunu kendine göre ayarlamamalıdır.

Hipertansiyon Hastalarının Yapması Gerekenler Nelerdir?

Hipertansiyon hastaları beslenme ve diyet düzeni oluşturarak ilaçlara olan bağımlılığı büyük oranda düşürebilirler. Ancak beslenme düzene konmuş olsa bile doktor önerdiği sürece ilaçlar kullanılmalıdır. İlaçların böbrek ve diğer organlara zarar verdiği ile alakalı görüşler bulunsa da gerçeği yansıtmayan görüşlerdir.

İlaçların bazı yan etkileri olsa da büyük oranda hasara neden olmaz. Hipertansiyon tedavisinde başarı hastanın çabasına bağlıdır. Beslenmesini düzenleyen hastada kısa sürede iyileşme görülür. Hipertansiyon tedavisi hastaların yüksek tansiyon sorunundan tamamen kurtulmasını sağlamasa da büyük oranda iyileşme sağlar.

Ne Zaman Hemen Doktora Başvurmalı?

  • Tansiyon çok yüksek ölçülüyor ve şiddetli baş ağrısı, bulanık görme ya da göğüs ağrısı eşlik ediyorsa acil servise başvurun
  • Konuşma bozukluğu, yüzde kayma ya da kol veya bacakta güçsüzlük varsa
  • Bayıldıysanız ya da bayılacak gibi olduysanız
  • Yeni başlanan ya da dozu değişen tansiyon ilacından sonra baş dönmesi başladıysa
  • Baş dönmesi tansiyon normalken de sık tekrarlıyorsa
Op. Dr. Fuat Güder
Yazan ve tıbbi olarak gözden geçiren Op. Dr. Fuat Güder

Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Uzmanı. İstanbul Ataşehir İçerenköy'deki Asya KBB Kliniği'nde kulak, burun ve boğaz hastalıklarının değerlendirmesini hekim takibiyle yürütmektedir.

Hekimi tanıyın
Şikayetleriniz Sürüyorsa

Baş dönmesinin nedenini değerlendirmek için Op. Dr. Fuat Güder ile İstanbul Ataşehir'de görüşebilirsiniz.

Bu sayfadaki içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Tanı ve tedavi süreçleri hekim tarafından bireyselleştirilir; her durumda hekim takibi şarttır.